Haust 2026

„Maður lærir að lesa ísinn“

Í þrjátíu ár hefur Margrét Einarsdóttir fylgst með hafísnum fyrir norðan. Hún segir okkur frá vitanum, einverunni og því að vera aldrei alveg á frívakt.

Rauður viti, borgarísjaki og bátur í firðinum
Ljósmynd: Haukur

Margrét tekur á móti okkur í eldhúsinu í gamla vitavarðarhúsinu. Það er heitt á könnunni og út um gluggann sést borgarísjaki sem hefur strandað utarlega í firðinum. „Hann kom á þriðjudaginn,“ segir hún. „Ég held hann verði hér í einhverjar vikur.“

Hvernig byrjaði þetta?

Ég kom hingað sem afleysingamanneskja eitt sumar og ætlaði að vera í þrjá mánuði. Það eru komin þrjátíu ár. Maður festist einhvern veginn. Þetta er ekki starf sem maður fer heim úr, það fylgir manni.

Hvað felst í starfinu í dag?

Margt hefur breyst. Vitinn er sjálfvirkur núna og ljósið kveikir á sér sjálft. En einhver þarf samt að fylgjast með. Ég sendi ísfregnir, mæli veðrið og er tengiliður við Landhelgisgæsluna. Ég er augun þeirra hér fyrir norðan.

0:00
Vitinn í firðinum. Margrét hefur farið þangað upp nánast daglega í þrjá áratugi.Ljósmynd: Haukur

Verður þú aldrei einmana?

Fólk spyr mig oft að því. Ég myndi segja að ég sé ein, en sjaldan einmana. Það er mikið samfélag í kringum svona starf, jafnvel þótt það sé dreift. Ég tala við sjómenn, veðurfræðinga, gæsluna. Og svo eru það fuglarnir.

Ég er ein, en sjaldan einmana. Og svo eru það fuglarnir.

Hvað myndir þú segja við einhvern sem er að byrja?

Að hlusta. Ísinn, veðrið og sjórinn segja manni allt sem maður þarf að vita ef maður gefur sér tíma. Og að skrifa allt niður. Það sem virðist ómerkilegt í dag getur skipt öllu eftir tíu ár.