Næturvaktin
Þegar bærinn sefur er höfnin vakandi. Við eyddum nótt með hafnarvörðunum sem taka á móti skipunum, hvernig sem viðrar.
Klukkan er hálftólf þegar Guðmundur hellir kaffi í hitabrúsann og lítur út um gluggann á hafnarhúsinu. Úti er norðaustanátt og ísinn hefur rekið inn fjörðinn síðan um kvöldmat. „Þetta verður löng nótt,“ segir hann, án þess að hljóma sérstaklega áhyggjufullur. Hann hefur séð þær lengri.
Á skjánum fyrir framan hann blikka punktar: skip á leið inn, bátar á útleið, flutningaskip sem bíður þess að ísinn greiðist. Hver punktur er áhöfn, farmur og áætlun sem einhver annar hefur gert. Starf hafnarvarðarins er að láta þetta allt ganga upp.
Ísinn kemur að norðan
Hafísinn er ekki daglegt brauð í firðinum, en hann kemur. Þegar hann kemur breytist allt. Skipin sigla hægar, hafnsögubáturinn fer oftar út og vaktin lengist. Landhelgisgæslan fylgist með ísnum úr lofti og sendir út tilkynningar til sjófarenda.
„Maður lærir að lesa hann,“ segir Guðmundur. „Hvernig hann hreyfist með straumnum, hvar hann þéttist og hvar opnast rennur. Þetta er ekki eitthvað sem stendur í neinni handbók.“
Hann bendir út um gluggann á dökka rönd í ísnum, þar sem sjórinn sést. Þar mun flutningaskipið fara inn, segir hann, ef vindurinn snýr sér ekki fyrir morgun.
Það er ekki hægt að skipuleggja ísinn. Það er aðeins hægt að bregðast við honum.
Um miðnætti kemur kall í talstöðina. Varðskip er á leið inn til að taka olíu og þarf pláss við kantinn. Svona heimsóknir eru hluti af vaktinni, og þegar þær ganga vel tekur enginn eftir þeim.
Bryggjan um miðja nótt
Um tvöleytið förum við niður á bryggju. Bátarnir liggja í röðum, bundnir við flotbryggjuna, og sjórinn er svo dökkur að hann virðist svartur. Ljósin á bryggjunni spegla sig í honum.
Það sem er athugað á hverri vakt
- Landfestar allra báta við flotbryggjuna
- Rafmagn og vatn á bryggjunum
- Ljós og merkingar í innsiglingunni
- Dagbókin, sem enn er skrifuð í höndunum
Þetta eru smáatriði sem enginn tekur eftir, en ef eitthvað klikkar kemur það í fréttunum daginn eftir.
Guðmundur hefur unnið við höfnina í tuttugu ár. Hann man eftir vetrinum þegar ísinn lokaði henni alveg.
Við vorum hérna allan sólarhringinn í fjóra daga. Það var ekkert hægt að gera nema bíða, en einhver þurfti samt að vera á staðnum.
Þegar birtir
Um sexleytið fer að birta. Flutningaskipið hefur komist inn og liggur við kantinn. Guðmundur skrifar í dagbókina og afhendir morgunvaktinni.
Þegar við kveðjum hann spyrjum við hvort hann sé ekki þreyttur. Hann hugsar sig um. „Jú,“ segir hann svo. „En það er góð þreyta. Allir komust heim.“